Als astronoom was ik tot februari 2007 full-time bezig met waarnemingen van de ESA satelliet XMM-Newton. De afbeelding rechts is een Rontgenopname van het cluster van melkwegstelsels Sersic 159-03 waar ik aan gewerkt heb. De wazige vlek is een opeenhoping van een enorme hoeveelheid heet gas met een temperatuur van 10 miljoen graden. Ik probeer met behulp van dit soort waarnemingen meer te weten te komen over de vormingsgeschiedenis van dit gas. Meer hierover kunt u vinden in het artikel "Smog in het Universum" op deze pagina.

Op 12 februari 2007 promoveerde ik aan de Universiteit Utrecht op het onderzoek aan clusters dat ik op het SRON Netherlands Institute for Space Research in Utrecht heb uitgevoerd. Hieronder vindt u meer informatie over het onderzoek en mijn proefschrift.

Proefschrift Jelle de Plaa

Verrijkingsstudie van het hete intraclustergas met behulp van rontgenspectroscopie

Clusters van melkwegstelsels zijn de grootst bekende objecten in het heelal. Ze bestaan uit grote groepen van honderden sterrenstelsels die elk honderden miljarden sterren bevatten. Een cluster is ingebed in een hete gaswolk met een doorsnede van miljoenen lichtjaren die grote hoeveelheden röntgenstraling uitzendt. Tijdens zijn ontstaan hebben supernova explosies de chemische elementen die zij produceerden het hete gas in geslingerd. In dit proefschrift presenteert Jelle de Plaa de resultaten van een studie naar de verrijking van het hete gas met chemische elementen. Hij gebruikt waarnemingen van het röntgenobservatorium XMM-Newton van de Europese ruimtevaartorganisatie ESA om de hoeveelheden van verschillende chemische elementen te bepalen en vergelijkt ze met recente supernova modellen.

Het proefschrift bevat een samenvatting in het Nederlands en is hier te downloaden. De gedrukte versie van het proefschrift is verschenen op 16 januari 2007.